#13 Je had het verwerkt... toch?

Deze blog combineert een aantal van mijn eerdere vrijdagposts: over hoe emotionele blokkades ontstaan, de rol van hersenen en lichaam, praktische oefeningen, en waarom je iets nu nog voelt, ook al is het ‘toen’ voorbij.

Soms voel je het meteen.
Je wil iets zeggen, maar er komt niks. Of je voelt alles tegelijk, maar je kunt er geen woorden aan geven. Je reageert vlak, of juist heel heftig, en achteraf snap je niet goed waarom.

Dat is vaak het moment waarop mensen zeggen: “Ik zit vast.”
Maar je zit niet vast. Je systeem beschermt je.

Toen vs Nu – waarom het nog voelbaar is

Een emotionele blokkade ontstaat niet ineens.
Het is geen fout in jou, maar een intelligente aanpassing van je systeem.

Toen was er een situatie waarin een emotie te groot was om te verwerken.
Je rechterhersenhelft voelde iets (angst, verdriet, spanning, shock, machteloosheid) maar je linkerhersenhelft kon het niet verwerken: er was geen taal, geen veiligheid, geen ruimte.

Wat niet verwerkt kan worden, wordt opgeslagen.
Niet in je hoofd,
maar in je lichaam.

Of beter gezegd, in het celgeheugen van een orgaan.

Nu is de situatie voorbij, maar je systeem reageert nog steeds alsof het opnieuw gebeurt.
Je rationele hoofd zegt “het is voorbij”, maar je lichaam reageert alsof het nog speelt.

Trauma's met een grote T en kleine t

Vaak wordt er gesproken van trauma (Trauma’s met een grote T) en emotionele blokkades (trauma’s met een kleine t).
Deze termen kan je door elkaar heen gebruiken, want in de kern gaat het om hetzelfde:
emoties die op het moment van voelen te groot waren om te verwerken en zich daardoor vastgezet hebben in jouw systeem.

Er zijn grofweg drie manieren waarop emoties zich kunnen vastzetten.
Deze 3 manieren zijn onder te verdelen in 2 groepen.

1. Acute overweldiging (Trauma met een grote T)

Dit zijn overweldigende situaties waarin het zenuwstelsel geen andere uitweg ziet dan bevriezen:

• Ziekenhuisopname
• Overlijden van een naaste
• Misbruik
• Ongeluk
• Pesten

Vechten of vluchten was geen optie.
Het systeem schakelt over op freeze: stilstand om te overleven.
Freeze is geen falen, het is overleven.

Later kan freeze zich uiten als:

• Niet weten wat je voelt
• Uitstelgedrag
• Vermoeidheid
• Moeite met keuzes maken
• Emotioneel afgevlakt zijn
  

2. Langdurige conditionering (trauma met een kleine t)
Niet alles komt door één grote gebeurtenis.
Blokkades kunnen ook ontstaan door:

• Onvervulde behoeftes: je kreeg niet wat je nodig had (steun, bescherming, vertrouwen, liefde)
• Geconditioneerd gedrag: er was geen ruimte om emoties te uiten. Daardoor heb je geleerd je emoties voor jezelf te houden en werd het niet uitspreken ervan iets normaals. Je gedrag past zich aan aan wat er van je wordt verwacht, niet aan wat je voelt.

Wat toen hielp om te overleven, kan later voelen als vastzitten.

In NEI hoef je een trauma niet opnieuw te beleven.
Je luistert naar het lichaam en haalt stap voor stap de lading weg, zodat je systeem weer kan ontspannen.

Hersenhelften & veiligheid

• Rechterhersenhelft → voelen, lichaam, emotie
• Linkerhersenhelft → begrijpen, analyseren, taal

Een emotionele blokkade ontstaat wanneer je een emotie voelt met de rechterhersenhelft, maar deze niet kan verwerken met je linkerhersenhelft.
Bij een emotionele blokkade is er vaak weinig verbinding tussen de twee hersenhelften.

Bij onveiligheid neemt de rechterhersenhelft het over.
Die registreert:

• Spanning
• Gevaar
• Emoties

De linkerhersenhelft (die normaal helpt om te begrijpen en te verwerken) komt minder online.

Daardoor blijft emotionele lading vastzitten.
De emotie blijft dan als het ware zonder afronding achter in jouw systeem.

Later probeert de linkerhersenhelft dit alsnog op te lossen door:

• te analyseren
• te verklaren
• te praten

Maar…

Waarom praten en denken soms niet helpt

Omdat praten en denken linkerhersenhelft-activiteiten zijn.
En de emotionele blokkade ligt dan al opgeslagen in jouw lichaam.

Je kunt iets volledig begrijpen,
zonder dat het lichaam loslaat.

Dat is waarom mensen vaak zeggen:

“Ik heb het al zo vaak besproken… maar het blijft.”

Het zit niet in het verhaal.
Het zit in de lading.

Welke hersenhelft is bij jou dominant?

Doe deze korte oefening: zeg de kleur van de woorden hardop (niet het woord zelf).

• Zei je de kleur? → rechterhersenhelft actiever
• Zei je het woord of had je moeite? → linkerhersenhelft actiever en slechte samenwerking

Wanneer de linkerhersenhelft dominant is en de samenwerking ontbreekt:

• Zit je vaak meer in je hoofd dan in je lijf
• Kost schakelen tijd na een drukke dag
• Zijn prikkels sneller te veel (feestjes, drukte)
• Worden emoties sneller vastgezet

Praktische oefeningen (voor betere verbinding tussen de hersenhelften) vind je aan het einde van deze blog

Hoe herken je een emotionele blokkade?

Een emotionele blokkade is niet altijd duidelijk.
Soms voel je juist heel weinig.
Of je voelt: er is iets, maar je kunt er niet bij.

Je weet niet wat het is.
Je kunt het niet pakken.
En dat kan verwarrend zijn.

Een paar herkenbare signalen:

• Je voelt dat er iets zit, maar je kunt het niet benoemen
• Je weet niet wat je voelt, alleen dát er iets is
• Je raakt snel overprikkeld of juist emotioneel afgevlakt
• Je blijft veel in je hoofd hangen, maar komt niet bij je gevoel
• Je lichaam reageert (spanning, vermoeidheid, onrust) zonder duidelijke aanleiding
• Je loopt steeds tegen dezelfde patronen aan
• Ontspannen lukt moeilijk

Belangrijk om te weten:

Niet overal bij kunnen, betekent niet dat er niets is.
Het betekent vaak dat je systeem het nog beschermt.

Een emotionele blokkade is geen teken dat je vast zit.
Het is een signaal dat iets ooit te veel was om te voelen en nu, in jouw tempo, gezien wil worden.

Oefeningen om weer beweging te brengen

Niet door te forceren.
Wel door te vertragen.

1. Van hoofd naar lichaam

Leg een hand op je borst of buik.
Adem rustig in en uit.
Stel jezelf geen waarom-vraag, maar deze:

“Wat merk ik nu, in mijn lichaam?”

2. Benoem zonder verhaal

In plaats van uitleggen: “Ik ben boos omdat…”

Probeer te benoemen:

• “Er is spanning in mijn kaken.”
• “Mijn adem zit hoog.”

Je hoeft het niet te begrijpen om het te voelen.

3. Mini-beweging

Freeze heeft beweging nodig, maar klein.

• wiebel met je tenen
• rol je schouders
• rek je uit

Laat je lichaam weten: het is veilig om te bewegen.

Nog even kort:

Een emotionele blokkade (of trauma) ontstaat dus wanneer emoties op dat moment te groot waren om te verwerken.
Ze blijven opgeslagen, ook als jij allang bent doorgegaan.
Dit verklaart waarom je iets nu nog ervaart, ook al is het toen voorbij.

NEI helpt om dit op te lossen zonder het trauma opnieuw te beleven.
Met behulp van NEI laat het lichaam los wat niet meer nodig is, en dit geeft:

• Rust
• Helderheid
• Balans

Tot slot

Je zit niet vast.
Je systeem is loyaal.
Het houdt vast wat ooit nodig was.

Je systeem vraagt niet om geduw of getrek,
het vraagt aandacht.

Niet sneller. Niet harder.
Maar zachter.

En soms begint het simpelweg met dit besef:

“Ik zit niet vast. Ik ben mezelf aan het beschermen”

En dat is het begin van heling.

Ben je benieuwd wat jouw lichaam nog vasthoudt?
Je bent welkom.

Praktische oefeningen – voor betere verbinding tussen de hersenhelften

1. De lemniscaat (liggende acht)
2. De autogordel (armen diagonaal over lichaam)
3. Kruisloop / standing cross crunch
4. Spiegel tekenen (met beide handen tegelijkertijd)
5. Neus/oor aanraken (gekruiste handen)
6. Tik/wrijf (handen op tafel of lichaam)
7. Nulpunten oor (oren 20 sec masseren)

Deze oefeningen helpen om lichaam en hersenhelften beter samen te laten werken, zodat emoties verwerkt kunnen worden.